كه چرا در اين فاصله چند ساله ، ايرانيان به تشيع گرايش آنچنانى نداشتند . چگونه مىتوان سخن افرادى كه تشيع ايرانيان را پرده‌اى براى حفظ اعتقادات سنتى خود مىدانند ، پذيرفت ؟ در حالى كه به فرض قبول اين نظريه چرا ايرانيان پس از استقلال سياسى و حتى غلبه بر عباسيان در دوره آل بويه نيز از اعتقادات خود دست برنداشتند و احساسات واقعى خود را آشكار نكردند ! حقيقت اين است آن چيزىكه بيش از هر عامل ديگرى ، روح تشنه ايرانى را به سوى اسلام كشيد ، عدل و مساوات اسلامى بود كه ايرانيان به علت محروميت از آن در دوره ساسانى ، آرزويش را داشتند و بنابراين گرايش آنان به تشيع نيز ناشى از اين موضوع مىباشد . ايرانيان با مقايسه رفتار خلفاى رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله ، عمر ، عثمان و بعدها امويان با موالى كه نشان از تبعيض و حقارت داشت ، با رفتار عدالت‌خواهانه و مساوات‌طلبانه و به دور از تحقير و توهين امام على عليه السّلام با موالى ( ايرانيان ) و زندگى ساده و بىآلايش آن بزرگوار ، آرزوهاى خود را در تشيع يافتند و بنابراين به تشيع گرويدند .